Poradnik Kancelarii Adwokackiej Przemysława Jańczyka
Opublikowano:
Źródła sprawdzono:
Dwie kwestie do uporządkowania
Stwierdzenie nabycia spadku określa spadkobierców i ich udziały. Dział spadku służy podziałowi majątku między współspadkobiercami. Samo ustalenie udziałów nie oznacza, że mieszkanie, samochód lub oszczędności przyznano już konkretnej osobie.
| Zagadnienie | Stwierdzenie nabycia spadku | Dział spadku |
|---|---|---|
| Cel | Ustalenie, kto dziedziczy i w jakich udziałach. | Podział majątku należącego wspólnie do spadkobierców. |
| Najważniejsze informacje | Rodzina zmarłego, testament i wcześniejsze czynności spadkowe. | Skład i wartość majątku, propozycja podziału oraz rozliczenia. |
| Droga postępowania | Postanowienie sądu; odrębną drogą potwierdzenia dziedziczenia jest akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza na ustawowych zasadach. | Umowa wszystkich spadkobierców albo orzeczenie sądu na żądanie jednego z nich. |
Co wynika z postanowienia o nabyciu spadku?
Postanowienie wskazuje między innymi spadkobierców, podstawę dziedziczenia i wysokość ich udziałów. Nie służy podziałowi całego majątku między te osoby. Odrębne przepisy przewidują także stwierdzenie nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego, jeśli taki zapis występuje.
Jeżeli uzyskałeś już dokument potwierdzający dziedziczenie, na konsultacji pokaż go w całości. Pomaga to ustalić, jakie kwestie zostały formalnie rozstrzygnięte i czego dotyczy obecny spór.
Kiedy podział można uzgodnić, a kiedy zwrócić się do sądu?
Umowny dział spadku wymaga porozumienia wszystkich spadkobierców. Jeśli do spadku należy nieruchomość, umowę o dział zawiera się w formie aktu notarialnego. Odrębne wymagania dotyczą również przedsiębiorstwa w spadku.
Każdy ze spadkobierców może wystąpić o sądowy dział spadku. Brak zgody pozostałych na propozycję podziału nie zamyka tej drogi. Sąd ustala skład i wartość majątku podlegającego działowi.
Umowa może obejmować cały spadek albo jego część. Sądowy dział co do zasady obejmuje cały spadek, a ograniczenie go do części wymaga ważnych powodów.
Czy trzeba najpierw przeprowadzić osobną sprawę o nabycie spadku?
Nie zawsze. Jeżeli nie ma jeszcze stwierdzenia nabycia spadku ani zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku w toku postępowania działowego. Pozwala to rozpoznać oba zagadnienia w jednym postępowaniu; nie oznacza jednak, że pełnią tę samą funkcję.
Co przygotować przed konsultacją?
Zacznij od posiadanych dokumentów i krótkiego opisu celu rozmowy. Jeśli czegoś brakuje, zapisz to na osobnej liście. Do oceny sytuacji mogą przydać się:
- Postanowienie sądu lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli zostały już uzyskane.
- Informacje o rodzinie zmarłego, testamentach i wcześniejszych czynnościach spadkowych.
- Spis majątku, dokumenty własności oraz numery ksiąg wieczystych, jeśli są znane.
- Posiadane wyceny, potwierdzenia wydatków i rozliczeń oraz informacje, kto korzysta z majątku.
- Propozycja podziału i korespondencja pokazująca, w czym spadkobiercy są zgodni, a co pozostaje sporne.
To lista do rozmowy, a nie zamknięty wykaz załączników do wniosku. W postępowaniu działowym znaczenie mają wymagania art. 680 k.p.c., w tym wskazanie majątku i dokumentów dotyczących nieruchomości.
Jak umówić rozmowę o sprawie spadkowej?
Przy kontakcie z kancelarią podaj, czy chcesz potwierdzić dziedziczenie, podzielić majątek czy skonsultować otrzymane pismo. Jeśli masz termin rozprawy lub niedawno doręczono Ci korespondencję, wskaż datę. Konsultację można uzgodnić w Łodzi, Końskich, telefonicznie albo online.